Wybierając źródło światła do konkretnego pomieszczenia, najczęściej sugerujemy się temperaturą barwową (K), ilością emitowanego światła (lm), wskaźnikiem oddawania barwy (CRI), poborem mocy (W), trwałością produktu (np. 50 000 h). Jak również ważna jest stabilność tych parametrów w ciągu deklarowanego przez producenta czasu użytkowania. Jednak czy wymienione parametry dadzą nam pełen obraz jakości światła? Czy jest jeszcze jakaś właściwość źródła światła, która może mieć wpływ na nasze samopoczucie? I które z tych informacji znajdziemy w kartach katalogowych?

Technologia LED w rozwiązaniach oświetleniowych stała się standardem. Co więcej, jest coraz bardziej zaawansowana. Umożliwia nam stworzenie takiego światła, jakiego w danym miejscu potrzebujemy: o konkretnej barwie i odpowiedniej ilości. Zimą i jesienią, kiedy dni są krótsze, częściej doświetlamy nasze przestrzenie źródłem sztucznego światła. Świadomość, że dane źródło światła jest bezpieczne powinna mieć szczególną wartość dla osób aktywnych zawodowo. Wszak większość swojego czasu spędzamy w pomieszczeniach korzystając ze światła sztucznego. Podobnie rzecz się ma w przypadku dzieci i młodzieży w wieku szkolnym, które większość czasu przebywają w placówkach oświatowych. A to przecież w biurach, na uczelniach, urzędach, bibliotekach, salach konferencyjnych, szkołach, wreszcie także i domach, z których ostatnio rzadko wychodzimy, stosowane są różne źródła światła sztucznego. Mają one zapewnić jak najbardziej optymalne warunki pracy oraz umożliwić skuteczny odpoczynek.

Biorąc pod uwagę powyższe dane powinniśmy przekonać się do każdorazowego sprawdzania, czy i w jakim stopniu światło, które na co dzień stosujemy, spełnia wszystkie wymagane normy i standardy. Jeśli sprzyja nam szczęście, pomieszczenie, w którym stale przebywamy jest wyposażone w oprawy LED-owe spełniające normę bezpieczeństwa fotobiologicznego (PN-EN 62471:2010). Oznacza to, że możemy z całą pewnością być spokojni wiedząc, że nasza skóra i oczy nie będą narażone na działanie promieniowania elektromagnetycznego spoza zakresu widzialnego. W przeciwnym razie, już nawet po kilkunastu miesiącach, dowiemy się o szkodliwym wpływie światła z danej oprawy na nasze zdrowie i samopoczucie.

Norma bezpieczeństwa fotobiologicznego (PN-EN 62471) wymienia kilka zagrożeń dla oka i skóry, które mogą być wywołane światłem emitowanym przez źródło nie spełniającego tej normy. Wśród nich znajdziemy między innymi:

  • Zagrożenie oka i skóry promieniowaniem aktynicznym UV
  • Zagrożenie oka promieniowaniem UV-A
  • Zagrożenie oka światłem niebieskim
  • Zagrożenie oka podczerwienią (IR)
  • Zagrożenie termiczne skóry
  • Zagrożenie termiczne siatkówki

Najistotniejszy parametr, który został opisany w normie bezpieczeństwa fotobiologicznego, został nazwany grupą ryzyka fotobiologicznego i oznaczony skrótem GR (ang. Group Risk). Źródła światła podzielone są na odpowiednie grupy w zależności od miejsca, w którym będą instalowane. I tak, przy wyborze źródła światła do biur, a także domów, powinniśmy wybierać te z zerowej (GR0) lub pierwszej (GR1) grupy bezpieczeństwa fotobiologicznego. W ten sposób mamy pewność, że stosowane przez nas źródła światła zostały przebadane w sposób opisany przez normę bezpieczeństwa fotobiologicznego.

Grupa Ryzko Wpływ i opis
RG0 brak brak zagrożenia fotobiologicznego
RG1 niskie oprawy nie powodują zagrożenia w zwykłych warunkach użytkowania
RG2 umiarkowane oprawy nie powodują zagrożenia związanego z reakcją oka na bardzo jasne źródło światła
RG3 wysokie oprawy powodują zagrożenie dla oka i skóry nawet w krótkim czasie użytkowania
Tab. Grupy ryzyka bezpieczeństwa fotobiologicznego według normy PN-EN 62471:2010    

Warto w tym miejscu podkreślić fakt, że w sposób bardzo szczegółowy zostały opisane warunki ograniczania ekspozycji na promieniowanie nadfioletowe (UV-A), przy zagrożeniu oka promieniowaniem podczerwonym (780 nm – 3000 nm), a także przy zagrożeniu termicznym skóry w zakresie widmowym (380 nm – 3000 nm).

Zachęcamy, aby podczas wyboru źródła światła sprawdzić w jakiej grupie bezpieczeństwa fotobiologicznego znajduje się wybrana przez nas oprawa. Więcej na temat światła wokół człowieka i dla człowieka znajdziesz na Human Centric Lighting.